IJsklim Materialen 2

Toen ik voor de vorige Musketon dit stuk typte bedacht ik me dat een relay niet te maken is zonder het indraaien van een boor. In dit tweede stuk wil ik dan toch ingaan op de foto die ik maakte van een standplaats.

Standplaats met een verhaal (Toon van Gerwen)	zoom

STANDPLAATS BIJ IJSKLIMMEN:
Waterval klimmen bij meerdere touwlengtes heeft net als sportklimmen daar waar het touw ophoudt een standplaats. Bij behaakte routes zal het duidelijk zijn dat het relay gebruikt moet worden. Bij artificiële routes in rots kunnen pitons, Camalots of nuts gebruikt worden voor de standplaats. Het voordeel van de rots is dat deze altijd de zelfde omstandigheden geeft. Iets wat ijs niet heeft, omdat dit weersafhankelijk is. Wanneer het heel hard vriest, kunnen dikke pijlers door het hakken of de boor versplinteren. Aan de andere kant kan de aanhechting op de rots door directe zon wegsmelten. Wachten tot een weersgesteldheid die net onder het vriespunt is zou ideaal zijn. De meest ideale plekken voor een relay kunnen bij een pijler boven een scheur of ter hoogte van de aanhechting op de achterliggende rots zijn. Wanneer het ijs toch te ver weg gesmolten is raad de literatuur het aan om tot zo hoog mogelijk een rotsplaatsing met nut of Camalot te doen (zie de Lente 2003 Musketon). Met dit in het achterhoofd is het dus te nuanceren dat de standplaats bij het ijsklimmen gemaakt wordt als het touw uitgegeven is. Een solide (hol) stuk ijs met eventueel een rand eronder komt eigenlijk toch het beste in de buurt. Lieve koekjes worden niet gebakken dus het zal altijd een compromis blijven.

Draai een boor altijd zo hoog mogelijk. Leuk plaatje, Shit!	zoom

De standplaats heeft twee bandslinges. De twee linkse boren hebben een slinge van 120 cm en zou een goed krachten driehoek kunnen zijn. Wanneer bij beklimmingen van routes waarbij een hogere valfactor verwacht wordt is het aan te raden om een derde boor erbij te draaien. De rechtse slinge van 60 cm is erbij gehangen en afgeknoopt. Is dit nu eigenlijk de manier, kan het wel of niet. De literatuur geeft aan dat het beter zou zijn (wanneer de derde schroef gewenst is) om een slinge van 180 cm te gebruiken. De onderlinge boor afstand is dan optimaal. Meestal hang je in een benarde positie en kan je een slinge er later bijkopen, maar het halveert de sterkte van de slinge tot 10 kN. De tekening geeft deze verzwakking aan. Een andere methode die in alpine terrein een optie is kan ook een derde punt opleveren d.m.v. het erbij slaan van een bijl. Geef deze na het voorklimmen nog een paar klappen met je andere bijl en hang hem erbij in je standplaats. Het inslaan van de bijl kan ook nog gebruikt worden als tijdelijke standplaats. De klimmer legt na het voorklimmen het touw over de bijl heen en draait de eerste boor erin (de bijl moet je toch kwijt uit je hand). Zodra deze erin zit maak je over deze boor je eigenlijke stand. Omdat je niet wil vallen bij het ijsklimmen kan deze methode touwsteun geven. Voor het wisselen van de voorklimmer is het ook een goede tactiek (zie:Switching leads).

Sling voor een stanplaats met drie boren. (Toon van Gerwen)	zoom

DRIE KARABINERS
De standplaats van de foto heeft drie verschillende types karabiners. De meeste mensen bij de ESAC zullen alleen schroef karabiners (rechts) gebruiken, maar doordat je bij een meerdere touwlengte route het aantal spullen wil beperken kan het gebeuren dat de schroeven op zijn. Hierdoor ben je gedoemd om een snapper van je gordel of setje te pakken. Een val in een setje is algemeen geaccepteerd. Wanneer in een relay van de drie karabiners twee snapper (midden) gebruikt worden lijkt mij dit acceptabel, omdat de belasting richting visueel controleerbaar is (de zekeraar hangt bij het relay). De twistlock karabiner (links) is tegenwoordig eigenlijk alleen gebruikt bij het klettersteigen. Voor natte waterval klim avonturen met koude omstandigheden kan het een aanrader zijn om de twistlock te gebruiken boven de schroef karabiner, omdat die minder snel dicht vriest.

Petzl plaatjes met de sterkte van een sling (Toon van Gerwen)	zoom

REVERSO
Als laatste wil ik de Reverso aanhalen. Vorig jaar heb ik een keer een felle discussie (net als sommige anderen) gehad met iemand van de Ibex over het gebruik van andere relay (afdalings / zekerings) apparaten. De acht en de halve mastworp waren de enige technieken die toegestaan waren. De acht is algemeen bekend en goed voor het zekeren van voorklimmers en het abseilen. De halve mastworp is nog altijd de klassieker die voor het zekeren (voor- en naklimmer) en abseilen gebruik kan worden. Vanuit gaande dat het ijsklimmen gedaan wordt met een dubbel- of tweelingtouw geeft de halve mastworp veel wrijving (dit kan gewenst zijn). De acht kan niet gebruikt worden voor de naklimmer, maar krengelt weer minder bij het abseilen.

Switching leads (van Petzl) te maken met een Reverso. (Toon van Gerwen)	zoom

De Reverso is enkel jaren geleden op de markt gekomen als aanvulling op de "Magic Plate" van New Alp en "Gi Gi" van Kong. Het is een soort combinatie tussen de ATC van Black Diamond en de Gi Gi. De Reverso is vooral ontworpen voor gebruik met dubbeltouw en houdt beide touwstrengen uit elkaar. Dus het touw verloop is veel beter als bij een halve mastworp. Het zekert de voorklimmer dynamisch en er kan op 3 manieren geabseild worden. Het grootste voordeel komt eigenlijk pas aan het licht bij het zekeren van de naklimmer. Het touw van de naklimmer wordt ingehaald, maar blokkeert daarna direct (mits de HMS goed zit). Het touw klemt zichzelf vast en kan een blokkende naklimmer houden zonder dat dit inspanning kost van de zekeraar. Het geeft in een route met tien touw lengtes de zekeraar de mogelijkheid om te eten, drinken of een trui aan doen.

Een nadeel is wel dat het uitgeven van touw niet zo makkelijk gaat als bij een halve mastworp. Petzl geeft aan dat dit geoefend dient te worden.

Reverso van Petzl. Jammer dat uit dit plaatje niet duidelijk wordt dat er een HMS zonder randen gebruikt moet worden. (Toon van Gerwen)	zoom

NADELEN:
De kleine diameters (van 8 tot 8,5 mm), de toestand van de mantel (nieuw, dry-treated, nat of bevroren) en de positie van de karabiner kunnen de zelfremmende functie opheffen. Petzl schrijft dat het strak houden van de naklimmer en het strak vast houden van het touw het risico kan beperken. Ze geven aan dat met een naklimmer geen problemen ontstaan. Daarentegen geeft het zekeren van twee naklimmers met te dunne strengen wel problemen. Dat er bij droge situaties er geen probleem zijn is prima, maar ik vind dat Petzl t.b.v. ijsklimmen beter een grotere diameter had kunnen voorschrijven. In de laatste folder geven ze het toch al veiliger aan (> 9mm). Het geeft aan dat na enkele jaren ervaring de Reverso zijn (on-)mogelijkheden kenbaar heeft gemaakt.

De laatste foto laat ook de slijtage zien die door het gebruik kan ontstaan. Binnen in de Reverso slijt hij weg door touwwrijving. Iedereen kent de slijtplekken op de acht of de HMS. Hier is dit minder erg, maar bij de Reverso mag niet te scherp worden, omdat touw beschadiging zeker het gevolg is.

Slijtplekken bij een Reverso. (Toon van Gerwen)	zoom

De Reverso blijkt dus zo zijn voordelen te hebben maar zeker ook zijn nadelen. Wat de standplaats betreft blijkt het maar weer dat een standplaats op de eerste de beste foto meer is dan het in eerst instantie lijkt.

Enkele bronnen waren: climbing.com/print/techtips/ (bijgewerkt: 06-2009) en Petzl.
Hopen dat die mensen niet vinden dat ik hun plaatje gebruikt heb.

Opmerking 1: Ik schreef dit stuk in het voorjaar van 2003 en toen was nog niet bekend dat Petzl begin 2004 met een verkleinde REVERSINO op de markt zou komen. Het kan zijn dat dit stuk achterhaald is, omdat ik refereer naar oude bronnen. Kijk voor de laatste informatie bij de Petzl site en zoek naar "Classic Descenders".
Groeten, Toon (september 2004).
Opmerking 2: Dit stuk stond in de musketon van Juni 2003 en is door de IC op internet gezet begin maart 2004.
Tot nu toe wordt deze site per maand rond de 100 keer bezocht met als top 189 keer in september en 160 keer in oktober.
Dit is fijn om te zien en ik hoop dat de IC of Musketon commissie IJsklim Materialen 3 snel op de site zet.
Ik schreef IJ-M 3 eind 2003 en nu Grivel en BD met nieuwe bijlen zijn gekomen moet ik het misschien herschrijven, maar dat zie ik nog wel.
Groeten, Toon (oktober 2004).
Opmerking 3 : De laatste maanden wordt dit stuk nog steeds goed bezocht. In februari was het aantal zelfs 280. Verder ben ik blij dat de EHBO site goed bezocht wordt naast de foto's wordt de informatie en de giflijst goed bezocht. Daar maak je teminste een site voor (mei 2005).